Budżet obywatelski dla klimatu. Zabytkowy skwer, nowe parki, bezpieczne przejścia dla pieszych
Wrocławski Budżet Obywatelski pokazuje, że mieszkańcy Kowal, Swojczyc, Strachocina i Wojnowa chcą dbać o ochronę klimatu. Większość projektów złożonych w 2025 r. dotyczyły tej sfery.
Kowale: Wyremontować zabytkowy skwer
Celem projektu nr 88 była rewitalizacja Skweru 4 Dęby w pełni zgodna z wizją Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
– Obecnie jest tam wyłącznie zniszczona tablica informacyjna i zdemolowane ogrodzenie. W ramach projektu skwer miałby zachować swój historyczny układ, miałyby się tam pojawić nowe nasadzenia, nowe ogrodzenie oraz ławki dla przechodniów i śmietniki, żeby miejsce było czyste i zadbane. W ramach projektu chcemy w pełni nawiązać do historycznego charakteru tego miejsca, ważna byłaby historyczna analiza starych zdjęć i odwzorowanie charakterystycznych dla tego miejsca elementów. Bardzo istotnym elementem byłyby miejsca do siedzenia, ławki oraz kosze na śmieci, żeby zadbać również o czystość w tym rejonie osiedla i praktyczne rozwiązania dla mieszkańców – stwierdziła liderka projektu Anna Górka.

Jak stwierdziła, Skwer 4 Dęby jest zlokalizowany w najbardziej centralnym i reprezentacyjnym miejscu na osiedlu Kowale przy ulicy Kowalskiej. – Jest to najbardziej uczęszczane miejsce ze względu na obecność kilku sklepów i piekarni. Obecnie niestety zamiast wystawiać osiedlu dobrą ocenę, wygląda odpychająco i jest to miejsce bardzo zaniedbane. Chcielibyśmy, żeby było to reprezentacyjne miejsce Kowal, chętnie odwiedzane, bezpieczne, dobrze oświetlone. Kowale są osiedlem przemysłowym i brakuje na nim miejsc ładnych i stworzonych z myślą o mieszkańcach oraz osobach, które w ciągu dnia przemieszczają się ulicą Kowalską – wyjaśniała Górka.
Projekt został oceniony pozytywnie z uwagami. Negatywnie oceniono budowę pomnika, ponieważ stawianie pomników na terenie Wrocławia należy do wyłącznej kompetencji Rady Miejskiej Wrocławia.
Kowale: Park Północny
Paulina Jarząbek zaproponowała stworzenie Parku Północnego na terenie zieleni na Kowalach.
– Park Północny to idea, aby przekazać jedne z ostatnich zielonych, niezagospodarowanych ziem w mieście do użytku ich mieszkańcom. Zachowamy rezerwy terenu dla zróżnicowanej i cennej fauny oraz flory tego miejsca. Chcemy promować zdrowy styl życia, kontakt z naturą i ruch na świeżym powietrzu. Zaproponować młodzieży ciekawą i zdrową alternatywę od wszechobecnych ekranów. Zachęcić dorosłych, seniorów i dzieci do wspólnego, aktywnego spędzania czasu. Północna część miasta stale się rozbudowuje. Lawinowo przybywa mieszkańców oraz firm i fabryk. Dla zrównoważenia tego zjawiska oraz wyjścia naprzeciw potrzebom zamieszkującej tutaj ludności potrzebny jest park z prawdziwego zdarzenia. Park Północny zamiast dla kolejnych fabryk w granicach miasta – wskazywała liderka.
Jakie były pomysły?
Paulina Jarząbek: – W pierwszym etapie powstawania Parku Północnego uporządkujemy teren, który przez swoje ukształtowanie i zadrzewienie jest idealnym miejscem do rekreacji i zmagań na boisku do sportów plażowych tuż obok oraz międzypokoleniowych turniejów w ping-ponga i piłkarzyki.
W sąsiedztwie Górki Północnej wytyczymy tor wrotkarski dla miłośników jazdy na kółkach (wrotkach, rolkach, hulajnogach, deskorolkach).
Przygotujemy bezpieczne miejsce na ognisko lub wiatę grillową, jako miejsce spotkań. Na ławkach i leżakach mieszkańcy północy Wrocławia będą odpoczywać w cieniu wysokich drzew przy akompaniamencie śpiewu ptaków.
Rewitalizacja Górki nad Widawą
Anna Górka zaplanowała również zagospodarowanie górki zrekultywowanego składowiska odpadów znajdującego się przy ulicy Ceglanej we Wrocławiu. Jak wskazywała, Górka nad Widawą – to wzgórze pomiędzy wrocławskimi Swojczycami i Kowalami. Wzniesienie ma kształt płaskiego u góry kopca, co daje możliwość do ciekawej aranżacji szczytu. Wysokość względna wynosi ok .11 m, a najwyższy punkt znajduje się na wysokości 134 m n.p.m. – Istnieje możliwość stworzenia tutaj tras rowerowych, dodatkowych nasadzeń, miejsc grillowych, ścieżek spacerowych, ławek i miejsc do odpoczynku. Dodatkowo jest stąd piękny widok na Widawę, na szczycie wzgórza można postawić wieżę widokową, zrobić małą siłownię i parkour. A w zimie można tutaj zjeżdżać na sankach, w lecie puszczać na szczycie latawce – wyjaśniała autorka.

Projekt jednak został przez urzędników oceniony negatywnie. Wskazywali, że realizacja inwestycji na wskazanej działce wymaga wybudowania drogi doprowadzającej do wskazanego terenu. Wykonanie drogi będącej przedłużeniem ul. Lechitów jest niemożliwe, ponieważ tylko część wymaganego terenu jest własnością Gminy, pozostałe tereny to działki prywatne, na których realizacja inwestycji WBO nie jest możliwa.
Deptak pieszo-rowerowy
Zaproponowano też przebudowę ślepej ul. Jamesa Cooka i torów w deptak pieszo-rowerowy z zielenią, oświetleniem oraz tablicami.
Projekt zakładał przebudowę ul. Cooka oraz przylegających nieczynnych torów kolejowych na Swojczycach w funkcjonalny deptak pieszo-rowerowy, obsadzony zielenią i wyposażony w oświetlenie. Przedsięwzięcie obejmowało również montaż tablic edukacyjno-historycznych, które przybliżą lokalną przeszłość (m.in. dawne piaskownie czy magazyny) i zaprezentują ciekawostki kolejowe skierowane do najmłodszych. Dzięki temu mieszkańcy zyskają bezpieczne połączenie m.in. z cmentarzem św. Jacka, planowaną pętlą tramwajową i istniejącą ścieżką do galerii Swoja Olimpia. Inwestycja przyczyni się do poprawy komfortu codziennych dojazdów, estetyki otoczenia oraz jakości życia w obrębie osiedla.

– Realizacja projektu pozwoli na stworzenie wygodnej, dobrze oświetlonej trasy dla mieszkańców i odwiedzających, ograniczy nieprawidłowe parkowanie samochodów, a także wzmocni tożsamość miejsca przez odwołanie do jego historii. Dodatkowym walorem będą tablice z informacjami dla najmłodszych, które rozwiną walory edukacyjne przedsięwzięcia. Dzięki lepszemu połączeniu z cmentarzem św. Jacka, pętlą tramwajową i galerią Swoja Olimpia poprawi się dostępność komunikacyjna oraz atrakcyjność rekreacyjna osiedla – przekonywał lider.
Projekt został oceniony pozytywnie z uwagami, ale nie został wybrany.
Nowy sad nad Widawą
Celem projektu Agnieszki Maniewskiej było stworzenie zielonego konceptu rekreacyjno-edukacyjnego w formie parku z drzew owocowych (ang. Food Forest) wraz z infrastrukturą do wypoczynku, działań edukacyjnych oraz swobodnego dostępu do żywności miejskiej.
– Dzięki rodzimym nasadzeniom owocowym park zapewni nie tylko cień oraz zieleń, ale także wpłynie na lokalną bioróżnorodność oraz możliwość obserwacji, w jaki sposób powstaje jedzenie. Inwestycja obejmie przygotowanie gruntu, nasadzenia rodzimych gatunków drzew owocowych, wykonania infrastruktury rekreacyjno-edukacyjnej: ścieżek, ławek, tablic edukacyjnych, ścieżki sensorycznej, stojaka na rowery, kuchni błotnej. Dopuszcza się etapowanie działań – mówiła liderka.
Agnieszka Maniewska wskazywała, że park rekreacyjny w formie sadu stanowi nieszablonową formę, która uatrakcyjni trasę spacerowo-rowerową Grobli. Dodawałą, że drzewa zapewnią cień i wypoczynek, a gatunki drzew oraz infrastruktura zachęci do spacerów zarówno dzieci jak i dorosłych, w tym seniorów. – Sad wspólnotowy sprzyja dodatkowo edukacji przyrodniczej, uczy odpowiedzialności społecznej oraz stanowi estetyczny element osiedla. To atrakcyjne miejsce do wyjść z grupą przedszkolną, szkolną lub grupą sąsiedzką. W niedalekim sąsiedztwie znajduje się inwestycja blokowa Olimpia Port oraz Nowy Port, której mieszkańcy mają ograniczony dostęp do ogródków i upraw miejskich, co stanowić będzie dla nich dodatkową motywację wyjścia w teren zielony – wyjaśniała.
Projekt został oceniony pozytywnie z uwagami. Możliwa jest realizacja projektu jedynie na działce nr 18/20, AM-16, obręb Swojczyce. Nie został wybrany.
Budowa chodnika
Projekt zakładał budowę chodnika wzdłuż ulicy Rolniczej we Wrocławiu na odcinku o długości około 1,2 km.
– Planowany chodnik o szerokości 2 metrów zostanie wykonany z kostki betonowej i wyposażony w odpowiednie obrzeża oraz krawężniki. Inwestycja obejmuje również odwodnienie terenu oraz dostosowanie infrastruktury towarzyszącej, takiej jak oświetlenie uliczne i oznakowanie pionowe oraz poziome. Brak chodnika na tej ulicy stanowi szczególne zagrożenie w rejonie przedszkola, gdzie codziennie poruszają się dzieci i ich opiekunowie. Dodatkowym problemem jest brak regularnego odśnieżania ulicy w okresie zimowym, co powoduje, że piesi muszą poruszać się po śliskiej jezdni razem z samochodami, co znacząco zwiększa ryzyko wypadków – wyjaśniał autor.
Jak wskazywał lider, brak chodnika na ulicy Rolniczej to poważny problem, który wpływa na bezpieczeństwo wszystkich użytkowników drogi. Obecnie piesi – w tym dzieci, osoby starsze i osoby z niepełnosprawnościami – zmuszeni są do poruszania się po poboczu lub jezdni, co stwarza wysokie ryzyko potrąceń. Autor mówił, że zimą sytuacja staje się jeszcze bardziej niebezpieczna, ponieważ ulica Rolnicza nie jest regularnie odśnieżana. W efekcie piesi muszą iść po śliskiej nawierzchni razem z samochodami, co stanowi ogromne zagrożenie dla ich zdrowia i życia. Dodatkowo, poprawa infrastruktury pieszej wpłynie na estetykę i funkcjonalność przestrzeni publicznej, zwiększając komfort życia mieszkańców.
Projekt został oceniony negatywnie, ponieważ szacunkowy koszt wskazanego we wniosku zakresu przekracza maksymalną dla projektów WBO 2025 kwotę 3 mln zł.
Inne projekty
Projekt „Lasy kieszonkowe dla Wrocławia” miał na celu stworzenie na terenie Wrocławia jedenastu lasów kieszonkowych metodą opracowaną przez wybitnego japońskiego botanika, Akirę Miyawakiego, w tym na działce nr 8/4, arkusz nr 1, obręb Strachocin.
Projekt Łączy nas Odra „Karłowice, Różanka, Strachocin, Swojczyce, Wojnów” obejmował wyniesione przejście dla pieszych koło SP53 (ul. Strachocińska 159), wyniesione przejście między Parkiem Czarna Woda a placem zabaw (ul. Miłoszycka 14), a także połączenie pieszo-rowerowe ul. Cooka-Chałupnicza.
Projekt został wybrany w głosowaniu i zostanie zrealizowany.
Zacienione strefy zabawy i edukacji przy kontenerach ESK we Wrocławiu miały na celu budowę w 12 parkach Wrocławia (m.in. Park Strachociński) mobilnych stref zabawy i edukacji. Projekt został oceniony negatywnie, gdyż idea „mobilnych” instalacji nie gwarantuje trwałości projektu.

