Ulgi ustawowe: ważne dla grup społecznych, ale system do zmiany
Projekt „Wykluczenie transportowe się zwiększa. Trzeba działać” Projekt finansowany przez Komisję Europejską w ramach Programu Równych Praw realizowanego ze środków programu CERV finansowanego ze środków Komisji Europejskiej w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” na lata 2021 – 2027.
Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Komisji Europejskiej. Unia Europejska ani organ przyznający nie ponoszą za nie odpowiedzialności.”
Ulgi ustawowe. Ważne, ale system ma mocne wady
Dla młodzieży, osób niepełnosprawnych czy seniorów istotną sprawą są ulgi ustawowe, których system jednak jest nieprzejrzysty. Ta sama osoba może mieć różne uprawnienia w zależności od środka transportu, rodzaju połączenia, kategorii pociągu lub autobusu, a nawet rodzaju biletu.
Przykładowo osoba niewidoma uznana za niezdolną do samodzielnej egzystencji korzysta z 93-procentowej ulgi w pociągach osobowych i autobusach komunikacji zwykłej, ale już w pociągach wyższych kategorii lub autobusach pospiesznych przysługuje jej ulga 51 proc. Z kolei emeryci mają ustawowo jedynie prawo do dwóch przejazdów rocznie z ulgą 37 proc., choć wielu przewoźników oferuje im dodatkowe, komercyjne zniżki.
Jeszcze większe różnice dotyczą uczniów, studentów i doktorantów. Student korzysta z 51-procentowej ulgi zarówno w pociągach, jak i autobusach, natomiast doktorant ma ustawowe prawo do 51-procentowej ulgi wyłącznie na miesięczne bilety autobusowe i tylko do ukończenia 35. roku życia.
Nauczyciele z kolei mają 33-procentową ulgę wyłącznie na miesięczne bilety autobusowe, podczas gdy w kolei takie uprawnienie ustawowe im nie przysługuje. Różnice obejmują także dzieci z niepełnosprawnościami i ich opiekunów – opiekun otrzymuje 78-procentową ulgę tylko na przejazd związany z dojazdem do szkoły, placówki medycznej czy na rehabilitację, ale nie na inne podróże.
Konieczna zmiana ustawowa w ulgach
Eksperci od lat mówią o potrzebie zmian. Niestety, kwestia ulg nie została poruszona w nowej ustawie publicznym transporcie zbiorowym.
– Nadal nierozwiązana pozostaje kwestia ulg ustawowych.Od dawna mówi się o reformie systemu ulg oraz o stworzeniu ogólnopolskiego biletu zintegrowanego. Ministerstwo zapowiadało prace w obu tych obszarach, ale konkretnych rozwiązań nadal nie ma. Bez uporządkowania systemu ulg bardzo trudno stworzyć jeden bilet obejmujący podróż autobusem i pociągiem – podkreśla Karol Trammer, redaktor naczelny „Z biegiem szyn”.
Kwestia była omawiana również w parlamencie przy okazji dyskusji o nowelizacji ustawy.
– Chciałbym wyrazić ogromne rozczarowanie, że w projekcie ustawy pominięto jeden z fundamentalnych elementów systemu transportu publicznego – ujednolicenie ulg ustawowych w przewozach kolejowych i autobusowych. To jedna z największych barier utrudniających stworzenie rzeczywiście zintegrowanej oferty transportowej – mówił Patryk Wild podczas parlamentarnego zespołu ds. wykluczenia transportowego. – Jest to kwestia absolutnie podstawowa. Proszę wyobrazić sobie miasto, w którym obowiązywałyby różne ulgi na autobusy i tramwaje. Taki system uznalibyśmy za całkowicie nielogiczny. Tymczasem dokładnie z taką sytuacją mamy dziś do czynienia w przypadku transportu kolejowego i autobusowego. Trudno zrozumieć, dlaczego przy tak szerokiej nowelizacji nie zdecydowano się uregulować tej kwestii. To, że państwo nie jest w stanie zaproponować jednolitego systemu ulg dla różnych środków publicznego transportu zbiorowego, jest zupełnie niewytłumaczalne.
Wniosek o zmianę systemu ulg
